Woordenlijst

Vaktermen

Alle proeftermen die je nodig hebt in een wijncursus, van helderheid tot afdronk. Eerst in de volgorde waarin je proeft (zien, ruiken, proeven), daarna wijnbereiding, wijngaard en serveren. Met uitleg, de Engelse term en wijnstijlen om het mee te oefenen.

1. Zien

Wat je ziet voordat je ruikt: helderheid, kleur, intensiteit en bubbels.

Amber

EN: Amber
Oranje-bruine kleur van oxidatief gerijpte of schilvergiste witte wijn.
Lees de uitleg

Citroengeel

EN: Lemon
De meest voorkomende kleur van jonge, droge witte wijn.
Lees de uitleg

Depot

EN: Sediment
Bezinksel in de fles of het glas, vaak bij oude rode wijn.
Lees de uitleg

Goud

EN: Gold
Diepere gele kleur van rijke, gerijpte of zoete witte wijn.
Lees de uitleg

Granaat

EN: Garnet
Rode kleur met een oranje-bruine rand, typisch voor gerijpte wijn.
Lees de uitleg

Helderheid

EN: Clarity
Of een wijn helder of troebel is.
Lees de uitleg

Kleurintensiteit

EN: Colour intensity
Hoe diep de kleur van een wijn is: bleek, medium of diep.
Lees de uitleg

Paars

EN: Purple
Kleur van zeer jonge rode wijn.
Lees de uitleg

Parelsnoer

EN: Bead, perlage
De rijen bubbels die in mousserende wijn omhoog stijgen.
Lees de uitleg

Randkleur

EN: Rim
De kleur aan de rand van de wijn, waaraan je de leeftijd herkent.
Lees de uitleg

Robijn

EN: Ruby
Helder rode kleur van de meeste rode wijnen.
Lees de uitleg

Tawny

EN: Tawny
Bruin-oranje kleur van lang gerijpte rode wijn.
Lees de uitleg

Tranen

EN: Legs, tears
De druppels die na het walsen langs de binnenkant van het glas lopen.
Lees de uitleg

Troebel

EN: Hazy
Een wijn die niet helder is door zwevende deeltjes.
Lees de uitleg

Weerschijn

EN: Hue
De lichte tint die je aan de rand van witte of rosé wijn ziet.
Lees de uitleg

Wijnsteen

EN: Tartrate crystals
Kleine kristallen in witte wijn of op de kurk.
Lees de uitleg

2. Ruiken

Aroma’s herkennen en benoemen, van primair tot tertiair, en fouten opsporen.

Aroma-intensiteit

EN: Aroma intensity
Hoe sterk een wijn ruikt: licht, medium of uitgesproken.
Lees de uitleg

Bouquet

EN: Bouquet
Ouderwetse term voor de geuren van een gerijpte wijn.
Lees de uitleg

Brett

EN: Brett
Geur van paardenstal of leer door de gist Brettanomyces.
Lees de uitleg

Garrigue

EN: Garrigue
Geur van wilde mediterrane kruiden zoals tijm, rozemarijn en lavendel.
Lees de uitleg

Kurksmaak

EN: Cork taint (TCA)
Wijnfout die naar natte kelder of muf karton ruikt.
Lees de uitleg

Mineraliteit

EN: Minerality
Verzamelnaam voor tonen als vuursteen, krijt, natte steen en zilt.
Lees de uitleg

Ontwikkeling

EN: Development
Hoe ver een wijn gerijpt is: jeugdig, ontwikkelend of volledig ontwikkeld.
Lees de uitleg

Oxidatie

EN: Oxidation
Contact met zuurstof dat fruit vervangt door noten, appelmoes en karamel.
Lees de uitleg

Petrol

EN: Petrol, kerosene
Typische geur van gerijpte riesling.
Lees de uitleg

Primaire aroma’s

EN: Primary aromas
Aroma’s die uit de druif en de vergisting komen.
Lees de uitleg

Reductie

EN: Reduction
Geur van verbrande lucifer of rotte eieren door te weinig zuurstof.
Lees de uitleg

Schoon of met fout

EN: Condition: clean or unclean
De eerste vraag bij het ruiken: is de wijn in orde?
Lees de uitleg

Secundaire aroma’s

EN: Secondary aromas
Aroma’s die door de wijnmaker ontstaan: gist, boter en hout.
Lees de uitleg

Tertiaire aroma’s

EN: Tertiary aromas
Aroma’s die ontstaan door rijping op fles of vat.
Lees de uitleg

Vluchtig zuur

EN: Volatile acidity (VA)
Geur van azijn of nagellakremover.
Lees de uitleg

3. Proeven

Zoet, zuur, tannine, alcohol en body: wat je proeft en voelt in je mond.

Afdronk

EN: Finish, length
Hoe lang de smaak na het doorslikken blijft hangen.
Lees de uitleg

Alcohol

EN: Alcohol
De warmte die je achter in je keel en op je borst voelt.
Lees de uitleg

Balans

EN: Balance
De mate waarin zuur, zoet, alcohol, tannine en fruit in evenwicht zijn.
Lees de uitleg

Bitter

EN: Bitterness
Bittere smaak achter op de tong, vaak uit schillen of pitten.
Lees de uitleg

Body

EN: Body
Het gewicht van een wijn in de mond: licht, medium of vol.
Lees de uitleg

Droog

EN: Dry
Een wijn zonder merkbare restsuiker.
Lees de uitleg

Mousse

EN: Mousse
Het gevoel van de bubbels in je mond.
Lees de uitleg

Off-dry

EN: Off-dry
Een wijn met een klein beetje merkbare zoetheid.
Lees de uitleg

Retronasaal ruiken

EN: Retronasal smell
Ruiken via de achterkant van je neus terwijl de wijn in je mond is.
Lees de uitleg

Smaakintensiteit

EN: Flavour intensity
Hoe krachtig de smaak van een wijn is in de mond.
Lees de uitleg

Stroef

EN: Astringent
Het drogende gevoel in je mond door veel of jonge tannine.
Lees de uitleg

Tannine

EN: Tannin
Looistof uit schillen, pitten en hout die je mond droog maakt.
Lees de uitleg

Textuur

EN: Texture, mouthfeel
Hoe een wijn aanvoelt: glad, romig, olieachtig of strak.
Lees de uitleg

Zoetheid

EN: Sweetness
Hoeveel suiker je proeft: van droog tot zeer zoet.
Lees de uitleg

Zuurgraad

EN: Acidity
De frisheid van een wijn, die je voelt aan het speeksel.
Lees de uitleg

4. Conclusie

Van losse waarnemingen naar een oordeel over kwaliteit en drinkrijpheid.

Bewaarpotentieel

EN: Ageing potential
Hoeveel jaar een wijn kan verbeteren of goed blijven.
Lees de uitleg

Blind proeven

EN: Blind tasting
Proeven zonder te weten welke wijn je in je glas hebt.
Lees de uitleg

Complexiteit

EN: Complexity
Het aantal verschillende geuren en smaken in een wijn.
Lees de uitleg

Drinkrijpheid

EN: Readiness for drinking
Of een wijn nu op dronk is of nog moet rijpen.
Lees de uitleg

Kwaliteitsniveau

EN: Quality level
Het eindoordeel over de kwaliteit van een wijn.
Lees de uitleg

Typiciteit

EN: Typicity
Hoe goed een wijn past bij wat je van zijn druif en herkomst verwacht.
Lees de uitleg

5. Wijnbereiding

Wat er in de kelder gebeurt en hoe je dat terugproeft in het glas.

Alcoholische gisting

EN: Alcoholic fermentation
Het proces waarbij gist suiker omzet in alcohol en koolzuur.
Lees de uitleg

Appassimento

EN: Drying, passito
Het drogen van druiven voor de vergisting.
Lees de uitleg

Assemblage

EN: Blend, assemblage
Het mengen van verschillende druiven, percelen of jaargangen.
Lees de uitleg

Dosage

EN: Dosage
De suiker die na het ontgisten aan mousserende wijn wordt toegevoegd.
Lees de uitleg

Edelrot

EN: Noble rot, botrytis
Schimmel die druiven laat indrogen en zoete wijn mogelijk maakt.
Lees de uitleg

Flor

EN: Flor
Gistlaag die op sherry groeit en de wijn beschermt tegen zuurstof.
Lees de uitleg

Houtrijping

EN: Oak ageing
Rijping van wijn in eikenhouten vaten.
Lees de uitleg

Koolzuurmaceratie

EN: Carbonic maceration
Vergisting van hele trossen in een tank vol koolzuur.
Lees de uitleg

Malolactische gisting

EN: Malolactic conversion
Omzetting van scherp appelzuur in zacht melkzuur.
Lees de uitleg

Oxidatieve rijping

EN: Oxidative ageing
Bewuste rijping in contact met zuurstof.
Lees de uitleg

Qvevri

EN: Qvevri
Grote kleipot die in de grond is ingegraven voor vergisting en rijping.
Lees de uitleg

Restsuiker

EN: Residual sugar
Suiker die na de gisting in de wijn overblijft.
Lees de uitleg

Rosé de saignée

EN: Saignée
Rosé gemaakt door sap af te tappen van een rode most.
Lees de uitleg

Rvs

EN: Stainless steel
Roestvrijstalen tanks voor zuurstofarme vergisting en rijping.
Lees de uitleg

Schilcontact

EN: Skin contact, maceration
Het weken van sap met de schillen voor kleur, aroma en tannine.
Lees de uitleg

Solera

EN: Solera
Systeem van vaten waarin jonge en oude wijn steeds worden gemengd.
Lees de uitleg

Sur lie

EN: Lees ageing
Rijping op de gistdroesem na de gisting.
Lees de uitleg

Tankmethode

EN: Tank method, Charmat
Mousserende wijn waarbij de tweede gisting in een grote tank plaatsvindt.
Lees de uitleg

Traditionele methode

EN: Traditional method
Mousserende wijn waarbij de tweede gisting in de fles plaatsvindt.
Lees de uitleg

Versterken

EN: Fortification
Het toevoegen van druivenalcohol aan wijn.
Lees de uitleg

6. Wijngaard en klimaat

Hoe bodem, klimaat en ligging de stijl van een wijn bepalen.

Appellation

EN: Appellation, PDO
Beschermde herkomstbenaming met eigen regels.
Lees de uitleg

Continentaal klimaat

EN: Continental climate
Klimaat met hete zomers en koude winters, ver van zee.
Lees de uitleg

Koel klimaat

EN: Cool climate
Klimaat waarin druiven langzaam rijpen en veel zuur behouden.
Lees de uitleg

Krijt

EN: Chalk
Witte, kalkrijke bodem die water goed vasthoudt en afvoert.
Lees de uitleg

Leisteen

EN: Slate
Donkere, gelaagde steen die warmte vasthoudt.
Lees de uitleg

Maritiem klimaat

EN: Maritime climate
Klimaat dat door de zee wordt gematigd: milde zomers en winters.
Lees de uitleg

Oude stokken

EN: Old vines
Wijnstokken van veertig jaar of ouder.
Lees de uitleg

Phylloxera

EN: Phylloxera
Druifluis die eind negentiende eeuw de Europese wijngaarden verwoestte.
Lees de uitleg

PIWI

EN: PIWI, fungus-resistant varieties
Schimmelresistente druivenrassen die weinig bespuiting nodig hebben.
Lees de uitleg

Rendement

EN: Yield
De hoeveelheid druiven of wijn per hectare.
Lees de uitleg

Terroir

EN: Terroir
Alle natuurlijke factoren van een plek die de wijn smaak geven.
Lees de uitleg

Vulkanische bodem

EN: Volcanic soil
Bodem van lava en as, vaak arm en mineraalrijk.
Lees de uitleg

Warm klimaat

EN: Warm climate
Klimaat waarin druiven snel en volledig rijpen.
Lees de uitleg

7. Serveren en bewaren

Temperatuur, glas, volgorde en bewaren: de praktijk van een proeverij.

Decanteren

EN: Decanting
Wijn overschenken in een karaf.
Lees de uitleg

Glaskeuze

EN: Glassware
Het glas bepaalt mee hoe je een wijn ruikt en proeft.
Lees de uitleg

Proefvolgorde

EN: Tasting order
De volgorde waarin je wijnen het best proeft.
Lees de uitleg

Serveertemperatuur

EN: Serving temperature
De temperatuur waarop een wijn het best tot zijn recht komt.
Lees de uitleg

Spuwen

EN: Spitting
Wijn na het proeven uitspugen in plaats van doorslikken.
Lees de uitleg

Wijn bewaren

EN: Wine storage
Hoe je wijn goed bewaart tot je hem drinkt.
Lees de uitleg

Wijn-spijscombinatie

EN: Food and wine pairing
Het combineren van wijn en eten zodat beide beter worden.
Lees de uitleg

Oefenen met deze termen?

Kies de wijnen voor je proefavond en maak er een proefformulier en antwoordblad van.