Een proefnotitie is een korte beschrijving van een wijn op basis van wat je ziet, ruikt en proeft. Het helpt je wijnen te onthouden, te vergelijken en uit te leggen aan anderen. Wie elke wijn op dezelfde manier beschrijft, wordt vanzelf een betere proever.
De vaste volgorde
Professionals schrijven proefnotities altijd in dezelfde vier stappen. Zo vergeet je niets en kun je notities van verschillende wijnen naast elkaar leggen.
1. Zien
Noteer de helderheid, de kleurintensiteit (bleek, medium of diep) en de kleur: citroengeel, goud of amber bij wit; roze of zalm bij rosé; paars, robijn, granaat of tawny bij rood. Bij mousserende wijn kijk je naar het parelsnoer.
2. Ruiken
Eerst de vraag of de wijn schoon ruikt. Dan de aroma-intensiteit en de geuren zelf. Verdeel ze in primaire (fruit, bloemen, kruiden), secundaire (gist, boter, hout) en tertiaire aroma’s (rijping). Wees zo concreet mogelijk: niet ‘fruitig’, maar ‘groene appel en citroen’.
3. Proeven
Beschrijf de structuur: zoetheid, zuurgraad, tannine, alcohol en body. Gebruik een vaste schaal, bijvoorbeeld laag, medium of hoog. Noteer daarna de smaken en de lengte van de afdronk.
4. Conclusie
Geef een oordeel over de kwaliteit en de drinkrijpheid. Kijk naar balans, lengte, intensiteit en complexiteit. Een wijn die op alle vier goed scoort, is van hoge kwaliteit, ook als hij niet jouw smaak is.
Een voorbeeld
Zo kan een proefnotitie van een Nieuw-Zeelandse sauvignon blanc eruitzien:
Zien: helder, bleek citroengeel met groene weerschijn.
Ruiken: schoon, uitgesproken; passievrucht, grapefruit, kruisbes, groene paprika, gras. Jeugdig.
Proeven: droog, hoog zuur, geen tannine, medium alcohol, medium(-) body, uitgesproken smaak, medium afdronk.
Conclusie: goed; nu drinken.
Tips voor betere notities
- Schrijf eerst, praat daarna. Wie meteen zijn mening deelt, beïnvloedt de rest van de groep.
- Vergelijk. Een wijn beschrijven gaat makkelijker naast een andere wijn. Zuur is ‘hoog’ als je het naast een wijn met laag zuur proeft.
- Gebruik je eigen geheugen. Ruik je iets bekends maar weet je niet wat? Denk aan de categorieën citrus, rood fruit, zwart fruit, bloemen, kruiden, hout, noten.
- Houd het kort. Vijf regels zijn genoeg. Een proefnotitie is geen essay.
Proefformulieren gebruiken
Een voorgedrukt formulier dwingt je om elke stap te doorlopen en maakt het makkelijk om notities te vergelijken. Op wijnsoort.nl maak je met de proefformulieren een antwoordblad op basis- of gevorderd niveau voor elke wijn uit je proeflijst, met een docentenoverzicht als sleutel.
