Een wijn proeven is iets anders dan een wijn drinken. Wie proeft, kijkt bewust en benoemt wat hij ziet, ruikt en smaakt. Dat klinkt plechtig, maar het is vooral een vaste volgorde. Met deze vier stappen beschrijf je elke wijn, van een simpele pinot grigio tot een barolo.
1. Kijken
Houd het glas schuin boven een wit vel papier. Is de wijn helder of troebel? Hoe diep is de kleur: bleek, middel of diep? Bij witte wijn zie je citroengeel tot goud, bij rode wijn paars, robijn of granaat. Een bruine of oranje rand bij rood wijst vaak op rijping. Een pét-nat mag troebel zijn, bij de meeste andere wijnen is troebelheid een teken dat er iets mis is.
2. Ruiken
Ruik eerst aan het stilstaande glas, walse dan en ruik opnieuw. Door het walsen komen meer geurstoffen vrij. Let eerst op de intensiteit: ruik je de wijn al van een afstand, of moet je zoeken? Probeer daarna de geuren in groepen te benoemen. Fruit en bloemen komen uit de druif. Brood, boter of vanille komen uit de gisting en het vat. Paddenstoel, leer, gedroogd fruit en noten ontstaan door rijping op fles.
Ruik je natte karton of een muffe kelder, dan is de wijn waarschijnlijk aangetast door kurk. Dat heet kurksmaak en heeft niets met stukjes kurk in het glas te maken.
3. Proeven
Neem een kleine slok en laat die door de hele mond gaan. Benoem dan de structuur, in deze volgorde: zoetheid, zuur, tannine, alcohol en body. Zuur herken je aan het watertanden, tannine aan het droge, ruwe gevoel op tandvlees en tong. Alcohol voelt warm in de keel. Body is het gewicht van de wijn: denk aan het verschil tussen magere en volle melk. Let tot slot op de smaken zelf en op de afdronk: hoe lang blijft de smaak hangen nadat je hebt doorgeslikt?
4. Oordelen
Een goede wijn is in balans: zuur, zoet, tannine en alcohol vallen niet uit de toon. Daarnaast tellen intensiteit, complexiteit en lengte. Hoe meer verschillende geuren en smaken, en hoe langer de afdronk, hoe hoger de kwaliteit. Het gaat er niet om of je de wijn lekker vindt, maar of hij doet wat hij belooft.
Oefenen met de tabel
Bij elke stijl in het periodiek systeem staat een smaakprofiel met dezelfde vijf onderdelen. Proef een wijn, vul in je hoofd de stippen in en vergelijk daarna met de tabel. Zo train je je smaak het snelst. Op de pagina Op smaak zoek je stijlen op zoetheid, zuur, tannine en body.
